1.EŞANLAMLI YA DA YAKIN ANLAMLI CÜMLE Farklı sözcüklerle kurulan fakat aynı düşünceyi anlatan cümlelerdir. —-Sevgi sadakatle taçlaşmadıkça ömrü kızgın çöllerdeki bir damla yaş kadardır. —-Sadakatin olmadığı bir sevgi uzun ömürlü olamaz. —-Kıyıyı gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keşfedemez.(Andre Gide) —-Hayatında riskleri göze alamayan insan başarılı olamaz. —-Eğer bir insan hangi limana yelken açtığını bilmiyorsa, hiçbir rüzgar işine yaramaz. —-Belirli bir hedefi olmayan insan, hangi olanaklara sahip olursa olsun başarılı olamaz. —-Yaşamak, karanlık geceye rağmen, buğulanmış pencere camına güneşi çizebilmektir.(Anonim) —-En zor anlarda bile umudunu kaybetmeyen insan gerçekten yaşıyor demektir. —-Yaşam içinde siyah da bulunan bir gökkuşağıdır. —-Yaşam tüm güzelliklerinin yanında olumsuzlukları da barındırır. 2.NEDEN- SONUÇ CÜMLESİ Yargının gerçekleşme nedeni ve sonucu cümle içinde verilir . —-Sınavda heyecanlandığı için bazı soruları yapamadı. —-Bakımsızlıktan ev harabeye dönmüştü. —-Matbaanın bulunmasıyla okuma yazma oranı arttı. —-Aşırı sıcaklar can kaybına yol açtı. —-Yoğun kar yağışı nedeniyle yollar trafiğe kapatıldı. —-Hediye almadım diye bana darılmış. 3.AMAÇ – SONUÇ CÜMLESİ Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir. —-Borçlarından kurtulmak için evini satmış. —-Ailesini görmeye Almanya’ ya gitmiş. —-Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor. —-Bu ,bizi birbirimize düşürmek maksadıyla söylenmiş bir sözdür. —-Şair, şiirinde herkes anlayabilsin diye yalın bir dil kullanmış. —-Yazar,eleştirmene şirin görünmek maksadıyla iki yüzlü davranıyor. 4.KOŞUL CÜMLESİ Eylemin ya da hareketin gerçekleşmesi bir şarta (koşula) bağlı olan cümlelerdir —-Sanatçı yapıtında toplumu anlatırsa ölümsüzleşir —-Akşam baban gelsin , alışverişe çıkarız. —-Müzik dinleyebilirsin ama sesini fazla açmayacaksın. —-Akşama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin. —-Bizim buralara yağmur yağdıkça her yer toprak kokardı. —-Her güneş doğduğunda beni hatırla. 5.KARŞILAŞTIRMA BİLDİREN CÜMLELER İki kavram arasında benzerlik ya da farklılıkların ortaya konmasıdır. —-Sinema da tiyatro gibi görsel bir sanattır. —-Doğu Anadolu’nun kışı Akdeniz Bölgesi’ne göre daha çetin geçer. —-Yahya Kemal de Necip Fazıl da şiirlerinde ölüm temasına çok yer vermiştir. —-Bu yılki ürün geçen yıla nazaran daha bereketliydi. —-Sanatçı,diğer çağdaşlarına göre daha sade bir dil kullanmıştır. —-Ressam bu yapıtında ise diğerlerine göre daha canlı renkleri kullanmıştır. 6. ÖZNEL ANLATIMLI CÜMLELER Söyleyenin kendi kişisel duygu ve düşüncelerini içeren cümlelerdir. —-İzmir,tarihi ve doğal güzellikleriyle eşsiz bir şehrimizdir. —-Şair söyleyiş güzelliğiyle türkü tadında bir şiir sunuyor bize. —-Konferansa katılanların saçma sapan fikirleri beni iyice sıkmıştı. —-Yazar,sürükleyici anlatımı ve ilginç betimlemeleriyle okuyucuyu olayın içinde yaşatıyor. —-Çatık kaşları,yaralı yüzüyle insanı ürküten bir havası vardı. 7.NESNEL ANLATIMLI CÜMLELER Doğruluğu ya da yanlışlığı gözlem ve deneylerle kanıtlanabilir nitelikli cümlelerdir.Bu cümlede konuşanın duygu ve düşünceleri yer almaz. —-Filmde olaylar küçük bir kasabada geçiyor. —-Eser dört bölüm halinde sinemaya uyarlanmış. —-Turizm gelirleri geçen yıla oranla yüzde 5’lik bir artış göstermiştir. —-Aruz ölçüsüyle yazılan şiirde nazım birimi dörtlüktür. —-Dört perdede oluşan bu oyunda yazar,aile bireyleri arasındaki sorunları anlatır. 8.DOĞRUDAN ANLATIMLI CÜMLELER Herhangi bir konuda bir kişinin görüş ve düşünceleri hiçbir değişikliğe uğratılmadan verilir.Bu cümle genellikle tırnak içinde gösterilir. —-Çiçero’nun “Bir yerde yaşam varsa orada umut da vardır.”sözü çok hoşuma gider. —-Kadın,arkadaşının kulağına eğilerek: “Birazdan kalkalım mı?”diye fısıldadı. —-Bu konuda atalarımız: “Cesurun bakışı,korkağın kılıcından keskindir.”der. —-Deskartes’in: “Düşünüyorum öyleyse varım.”sözü çok ünlüdür. 9.DOLAYLI ANLATIMLI CÜMLELER Bir kişinin sözünün söylendiği biçimde değil de,bazı değişiklikler yapılarak aktarıldığı cümlelerdir. —-Onunla bir daha konuşmayacağını söyledi. —-Bernard Shaw,düşünmenin ruhun kendisiyle konuşması olduğunu söylerdi. —-Doktor,babama ilaçları mutlaka içmesi gerektiğini tembih etti. —-Yazar,sanatçı olunabilmek için çok çalışılması gerektiğini vurguladı. 10.USLUP VE İÇERİK(KONU)CÜMLESİ Yazarın yapıtında neyi anlattığı konuya (içerik)girer.Bu konuyu işlerken kullandığı sözcükler ve cümleler de usluba girer. —-Yazar yapıtında 1.Dünya Savaşı yıllarındaki insanların çektiği acıları gözler önüne serer.(Konu) —-Betimlemelerde sıfatlara sıkça yer veren sanatçı cümleleri uzun tutmuştur.(Uslup) —-Romanda,Batı’nın yaşam tarzına özenen bir ailenin yavaş yavaş çöküşü anlatılır.(Konu) —-Şairin,şiirlerinde oldukça az kullanılan sözcüklere ve deyimlere yer vermesi dikkati çeker.(Uslup) 11.AŞAMALI DURUM BİLDİREN CÜMLELER Bir olayın,durumun olumlu ya da olumsuz yönde giderek değiştiğini anlatan cümlelerdir. —-Kadın,her geçen gün biraz daha kötüleşiyor. —-Havalar gittikçe soğuyor. —-Bu çocuğun günden güne huyu değişiyor. —-Ülkemiz her geçen yıl biraz daha büyüyen ekonomisiyle gelecekte gelişmiş ülkeler seviyesine çıkacaktır. 12.KİNAYELİ ANLATIMLI CÜMLE Bir gerçeği ortaya koymak amacıyla sözü imalı olarak tam karşıtı gelecek biçimde kullanmaktır. —-Okulunu ne kadar çok sevdiğin yirmi gün devamsızlık yapmandan belli. —-Eşinin gözündeki morluktan onu ne kadar çok sevdiğin anlaşılıyor.

Türkçe ve Dil Bilgisi cümlede anlam