Atomların dış elektron yörüngeleri arasındaki ilişkiler, atomlar arası elektron transferi ile oluşan kuvvetler (kimyasal bağlar) atomları birbirlerine bağlar. Kimyasal bağlar sonucunda atomlar birarada ve düzenli olarak tutularak belli bir geometri oluştururlar. Minerallerdeki sertlik, dilinim, erime, elektriksel ve ısısal iletkenlik gibi fiziksel özellikler elektriksel bağların cinsine bağlıdır. Bağ kuvvetlendikçe kristalin sertliği artar, erime noktası yükselir, ısısal genleşme katsayısı küçülür. Kimyasal bağlar sırasıyla;
Metalik bağ
Kovalent bağ
İyonik bağ
Dativ (koordinativ kovalent) bağ:
Van der Waals bağı
Hidrojen bağıdır
1-Metalik bağ: Metal atomlarının valans elektronlarını bütün içine nufuz eden bir elektron bulutuna vermesi ile oluşan bağdır. Kristal yapısı (-) elektron bulutu ile (+) metal iyonları arasındaki elektrostatik çekim ile bağlanır. Elektronlar küçük bir potansiyel farkının etkisi ile serbestçe hareket ederler. Bu metallerdeki yüksek ısı ve elektrik iletkenliğe neden olur. Metallerde görülen iletkenlik, düktilite, meleabilite, metalik parlaklık, opaklık vb. gibi fiziksel özelliklerin nedeni metalik bağdır.
2-Kovalent bağ: Herbiri farklı iki atomdan olmak üzere, iki atom bir elektron çiftini paylaşırsa kovalent veya homopolar bağ oluşur. Örneğin; klor atomlarının dış elektron kabuklarında çiftleşmemiş birer elektronun birleşmesi ile Cl2 molekülü oluşur. Bu tür bağ metalik olmayan nabit elementler ve sülfürler arasında yaygın izlenir. En tipik örneği Elmastır. Elmasda herbir karbon atomu 4 karbon atomu ile çevrelenir ve bunların herbiri bir elektronunu merkezdeki atom ile paylaşır.
3-İyonik bağ: Farklı yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik çekimden ortaya çıkan bağ türüdür. İyonik bağ zıt yükler arasındaki Coulomb tipi bir çekimdir. kayatuzu mineralinde; zıt yüklü Na+ ve Cl- iyonlarının elektrostatik olarak birbirlerini çekmeleri sonucu NaCl kayatuzu minerali oluşur.
İyonik bağ oldukça kuvvetlidir. İyonik kristallerin; orta sertlikleri, orta erime noktaları, orta mukavemetleri, zayıf elektrik ve ısı iletkenlikleri karakteristiktir. İyonik kristallerde:
-iyonların göreceli büyüklükleri
-iyonlar arasındaki yük dengesi önemlidir.
İyonik yarıçap: İyonların yarıçapları sabit değildir. Zıt yüklü iki iyon birbirlerini çekerler ve birbirlerine belirli bir uzaklığa kadar yaklaşabilirler. İki atomun birbirlerine en fazla yaklaşabilecekleri uzaklık iyonların yarıçapları toplamı olarak kabul edilir. Bu uzaklığın kaçta kaçının iyonlardan birinin yarıçapı olduğu ancak saf elementlerdeki atomlar arasındaki en yakın uzaklığın yarısı alınarak bulunabilir.
İyonik yarıçapı etkileyen faktörler;
a-İyonizasyon durumu (iyonlaşma): atom numarası büyüdükçe elektron düzeyleri dolar ve atomların büyüklükleri artar.
b-Koordinasyon sayısı: Bir iyonun koordinasyon sayısı onu çevreleyen anyonların sayısıdır ve bu sayı bir oranda iyonun yüküne, katyon ve anyon büyüklüklerine bağlıdır.KIMYASAL BAGLAR VE OZELLIKLERI
Bu yazıyı ilk değerlendiren siz olun
- Currently 0/5 Stars.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
Fen, Fizik, Kimya, Nedir?
kimyasal baglar ve ozellikleri